راهنمای جامع تعویض روغن ماشین؛ زمان، مراحل و نکات طلایی در این مطلب آموزش داده می‌شود.

اگر موتور را قلب تپنده خودرو در نظر بگیریم، روغن موتور حکم خونی را دارد که در رگ‌های آن جریان می‌یابد. روغن موتور باعث عملکرد روان قطعات، کاهش اصطکاک و جلوگیری از فرسودگی زودرس می‌شود. متاسفانه بسیاری از رانندگان تنها زمانی به فکر تعویض روغن می‌افتند که چراغ چک یا چراغ روغن روشن شود؛ این یک اشتباه بزرگ است که می‌تواند هزینه‌های سنگینی را به شما تحمیل کند. در این مطلب هر آنچه باید درباره تعویض روغن ماشین بدانید را بررسی می‌کنیم.

راهنمای جامع تعویض روغن ماشین؛ زمان، مراحل گام به گام و نکات طلایی

چه زمانی باید روغن ماشین تعویض شود؟

به طور استاندارد و در شرایط نرمال، پیشنهاد می‌شود بعد از هر 5000 کیلومتر کارکرد، روغن موتور تعویض شود. اگر روغن قدیمی طولانی‌ مدت در موتور باقی بماند، خاصیت روان‌ کاری خود را از دست داده و باعث صدمات جدی نظیر یاتاقان زدن و قفل کردن موتور (گیرپاچ) می‌شود. علاوه بر این، موتور سریع‌تر داغ کرده و مصرف سوخت خودرو نیز افزایش می‌یابد.

بنابراین، انجام این کار ساده که زمان زیادی هم از شما نمی‌گیرد، عمر مفید موتور را افزایش داده و هزینه‌های نگهداری را به‌ شدت کاهش می‌دهد. اما دقیقاً از کجا بفهمیم که زمان تعویض فرا رسیده است؟

علائم فرا رسیدن زمان تعویض روغن

• چک کردن کیلومتر ثبت شده خودرو و مقایسه با سرویس قبلی.
• بررسی گیج روغن (میله‌ای که سطح و کیفیت روغن را نشان می‌دهد). تیره و سیاه شدن بیش‌ از‌ حد روغن نشانه کثیفی آن است.
• شنیده شدن صدای نامتعارف از موتور (چک‌ چک کردن سوپاپ‌ها).
• روغن سوزی خودرو و خروج دود آبی از اگزوز.

آیا همه می‌توانند روغن موتور را در خانه تعویض کنند؟

این کار نیاز به تخصص پیچیده یا ابزار خیلی خاصی ندارد. اغلب افرادی که خودرو دارند، با کمی دقت می‌توانند این کار را انجام دهند. با این حال، اگر تجربه فنی ندارید یا به دلیل سن و سال، نیروی فیزیکی کافی برای باز کردن پیچ‌های سفت شده زیر ماشین را ندارید، بهتر است این کار را به یک متخصص بسپارید.

نکته حیاتی: مهم‌ترین بخش کار، نحوه بستن پیچ کارتل (پیچ تخلیه) است. باید بدانید که پیچ را چقدر سفت کنید:

• اگر پیچ را شل ببندید، در اثر لرزش خودرو باز شده و باعث تخلیه روغن و سوختن موتور می‌شود.
• اگر پیچ را خیلی سفت ببندید، ممکن است رزوه پیچ هرز شده و کارتل روغن آسیب ببیند.

بهترین روغن موتور برای خودروی من کدام است؟

برندهای مختلفی در ایران وجود دارند که روغن‌های با کیفیتی تولید می‌کنند. از جمله بهترین برندهای موجود در بازار می‌توان به الوند، پارس، اسپیدی (SPD)، بهران و… اشاره کرد.

مهم‌تر از برند، توجه به درجه گرانروی (ویسکوزیته) روغن است:

• روغن 20W-50: معمولاً برای آب‌ وهوای گرم و تابستان یا موتورهای قدیمی‌تر مناسب است.
• روغن 10W-40: برای زمستان و آب‌وهوای معتدل و اکثر خودروهای داخلی کاربرد دارد.
• روغن 5W-30 یا 0W-20: در خودروهای مدرن و موتورهای جدید استفاده می‌شود.

بهترین مرجع برای انتخاب روغن، دفترچه راهنمای خودرو است. استفاده از روغن نامناسب می‌تواند به اویل پمپ و قطعات داخلی موتور آسیب بزند.

حجم روغن موتور: چه مقدار روغن باید بریزیم؟ ( راهنمای جامع تعویض روغن ماشین؛ زمان، مراحل و نکات طلایی)

حجم دقیق روغن بستگی به مدل ماشین و نوع موتور آن دارد. مقادیر معمول بین 3 تا 5 لیتر متغیر است:

• پیکان و پراید: حدود 3.5 تا 4 لیتر.
• پژو 405 و پارس: حدود 4.5 تا 5 لیتر.
• پژو 206 (تیپ 2 و 5): حدود 3 لیتر و 250 سی‌سی تا 3.5 لیتر (بسته به تعویض فیلتر).

هشدار: دقت کنید که اندازه روغن دقیق باشد. حتی 100 سی‌سی روغن اضافه می‌تواند فشار داخل موتور را بالا برده و به کاسه نمدها آسیب بزند. از طرفی کم بودن روغن (بیش از نیم لیتر) نیز خطرناک است. اگر اصلاً روغن نریزید، موتور در عرض چند دقیقه «قفل» کرده و باید کاملاً تعمیر یا تعویض شود.

همچنین می‌توانید از مکمل‌های روغن برای افزایش کیفیت روان‌ کاری، افزایش غلظت و کاهش اصطکاک استفاده کنید که به کاهش روغن‌ سوزی خفیف نیز کمک می‌کنند.

آیا روغن ریزی ماشین خطرناک است؟

بله، اگر خودروی شما دچار نشتی روغن باشد و متوجه آن نشوید، سطح روغن به سرعت کاهش یافته و منجر به گیرپاچ کردن موتور می‌شود. همیشه محل پارک خودرو را برای لکه‌های روغن بررسی کنید.

با روغن سوخته چه کار کنیم؟ (نکات زیست محیطی)

در ادامه مقاله راهنمای جامع تعویض روغن ماشین؛ زمان، مراحل و نکات طلایی به روغن سوخته می پردازیم. روغن تخلیه گردیده به شدت برای محیط زیست مضر است. هرگز آن را روی زمین، چاه فاضلاب یا باغچه نریزید. این روغن‌ها قابل بازیافت هستند. تعمیرگاه‌ها معمولاً این روغن‌ها را جمع‌آوری کرده و به مراکز تصفیه دوم تحویل می‌دهند تا دوباره به چرخه صنعت بازگردد. شما نیز روغن سوخته را در یک ظرف دربسته جمع کرده و به مراکز تعویض روغنی تحویل دهید.

ابزار و وسایل مورد نیاز برای تعویض روغن ( راهنمای جامع تعویض روغن ماشین؛ زمان، مراحل و نکات طلایی)

قبل از شروع کار، وسایل زیر را آماده کنید:

• روغن موتور مناسب (لیتر مورد نیاز)
• فیلتر روغن نو
• آچار مناسب برای پیچ کارتل (آلن، چهارگوش یا رینگی بسته به نوع ماشین)
• آچار مخصوص باز کردن فیلتر روغن
• قیف
• دستکش کار (ترجیحاً دستکش های نیتریل گیلان که در برابر نفوذ مواد نفتی مقاوم است)
• ظرف بزرگ برای تخلیه روغن سوخته

آموزش تعویض روغن موتور به صورت گام به گام

در راهنمای جامع تعویض روغن ماشین پس از پرداختن به نکات طلایی به زمان و مراحلآن می پردازیم. روش تعویض روغن در اکثر ماشین‌های دنده‌ای و اتوماتیک مشابه است (تفاوت اصلی در تعویض روغن گیربکس است). مراحل زیر را با دقت انجام دهید:

1. آماده‌سازی: خودرو را روی سطح صاف پارک کنید. برای ایمنی بیشتر از جک بالابر یا چاله سرویس استفاده کنید. موتور باید کمی گرم باشد (نه خیلی داغ) تا روغن راحت‌ تر تخلیه شود.
2. باز کردن دریچه: کاپوت را بالا بزنید و درب دریچه بالای موتور (محل ریختن روغن) را باز کنید تا هوا جریان یابد و تخلیه سریع‌ تر انجام شود.
3. تخلیه روغن: ظرف را زیر کارتل قرار دهید و پیچ تخلیه را باز کنید. مراقب باشید روغن داغ روی دستتان نریزد.
4. تعویض فیلتر: همزمان که روغن در حال تخلیه است، فیلتر روغن قدیمی را با آچار مخصوص باز کنید. همیشه با هر بار تعویض روغن، فیلتر روغن را نیز عوض کنید. عوض کردن فیلتر به صورت “یک بار در میان” اشتباه است، زیرا فیلتر کثیف، روغن جدید را بلافاصله آلوده می‌کند.
5. بستن پیچ و فیلتر نو: پس از تخلیه کامل، پیچ کارتل را ببندید (خیلی سفت نکنید). لبه لاستیکی فیلتر نو را کمی چرب کرده و آن را در جای خود ببندید.
6. ریختن روغن جدید: با استفاده از قیف، روغن جدید را آرام‌ آرام داخل موتور بریزید تا سر ریز نشود.
7. بررسی نهایی: گیج روغن را چک کنید، درب موتور را ببندید و خودرو را روشن کنید. چند ثانیه صبر کنید تا چراغ روغن خاموش شود. سپس زیر خودرو را نگاه کنید تا از عدم نشتی پیچ و فیلتر مطمئن شوید.

زمان مورد نیاز برای تعویض روغن

تعویض روغن توسط یک فرد عادی ممکن است حدود 15 تا 20 دقیقه زمان ببرد، در حالی که یک فرد ماهر می‌تواند این کار را در کمتر از 10 دقیقه انجام دهد. نوع خودرو نیز موثر است؛ ماشین‌هایی که دارای سینی زیر موتور هستند (مانند خانواده پژو) نیاز به زمان بیشتری برای باز و بسته کردن سینی دارند، اما در خودروهایی مثل پیکان که سینی محافظ ندارند، دسترسی به پیچ کارتل سریع‌ تر است.

جمع‌ بندی راهنمای جامع تعویض روغن ماشین؛ زمان، مراحل و نکات طلایی

تعویض روغن در ظاهر یکی از ساده‌ ترین کارهای نگهداری خودرو است، اما اگر به درستی انجام نشود، عملکرد موتور را مختل می‌کند. با انتخاب روغن با کیفیت، تعویض به موقع فیلتر و رعایت نکات ایمنی، می‌توانید سال‌ها بدون مشکل از رانندگی لذت ببرید.