خلاصه سریع: کدام دستکش برای کدام کار چوبی مناسب است؟

حفظ ایمنی با دستکش مناسب در صنایع چوبی، درست مانند هر شغل فنی و محیط کاری دیگری، از نان شب واجب‌ تر است. صنعت چوب یکی از گسترده‌ ترین و متنوع‌ ترین صنایعی است که مشاغل مختلفی را در دل خود جای داده است؛ به طوری که هر بخش آن به شکل مستقل و جداگانه فعالیت می‌کند. با این حال، چه در بخش تولید انبوه و کارخانه‌ای باشید و چه در بخش هنری و صنایع‌ دستی، طبیعتاً خطرات مختلفی سلامت دستان شما را تهدید می‌کند.

موضوع بحث این مقاله بررسی دقیق حفظ ایمنی با دستکش مناسب در حوزه‌های گوناگون کار با چوب است. در ادامه، هر کدام از این حوزه‌ها و خطرات احتمالی آن‌ها را جداگانه و با زبانی ساده مورد بررسی قرار می‌دهیم تا بهترین انتخاب را داشته باشید.

بررسی حفظ ایمنی با دستکش مناسب در صنایع چوبی

1. ایمنی در تولید وسایل دکوری و ظروف چوبی

ظروف چوبی پذیرایی، اکسسوری‌های تزئینی و وسایل دکوری کاربردی که امروزه ترکیبی از هنر و صنعت هستند، در هر محیطی به چشم می‌خورند. از خانه و آشپزخانه گرفته تا محیط‌های کاری رسمی یا کافه‌های غیررسمی، فرقی ندارد؛ این محصولات با متریال چوبی می‌توانند با هر فضایی هماهنگ شوند. پس بدیهی است که حوزه تولید آن بسیار گسترده و وسیع خواهد بود.

ساخت این مدل محصولات در کارگاه‌های مدرن معمولاً به دو شکل دستی و ماشینی انجام می‌شود. عواملی که می‌تواند به کارکنان آسیب بزند در این دو روش یکسان نیست:

تفاوت ریسک در روش ماشینی و دستی 

• در شیوه ماشینی: دخالت دست به نسبت کمتر است و تماس مستقیم کاهش می‌یابد. در این حالت فقط در شرایطی که تماس با وسایل خطرناک مستقیم باشد، استفاده از دستکش ایمنی نیاز است.
• در روش دستی: اینجا ماشین‌آلات دخالت کمتری دارند و دست کارکنان همواره در معرض آسیب‌ دیدگی است. نجاران باید خیلی بیشتر مراقب ابزاری که استفاده می‌کنند باشند. ابزار اگر ناگهان از دست رها شوند (به‌ اصطلاح در بروند)، صدمات زیادی به کاربر می‌زنند.

به ویژه در مراحل مربوط به برش که گاه تنها در چند لحظه و با یک غفلت ساده، آسیبی که وارد می‌شود خیلی شدید است. در این شرایط حساس است که به‌ کارگیری دستکش ضدبرش سری یک گیلان اهمیت حیاتی پیدا می‌کند تا از بریدگی‌های عمیق جلوگیری شود.

2. حفاظت دست در کارهای هنری با چوب

کارهای هنری که با چوب انجام می‌شوند، طیف وسیعی شامل خراطی، منبت‌ کاری، معرق‌ کاری، حکاکی، کنده‌ کاری، خاتم‌ کاری و… هستند. این کارها نیاز به ظرافت و دقت بالایی دارند و هنرمند با شکل‌دهی، تراش، چینش، مونتاژ و نصب قطعات چوبی آثار مختلفی را می‌سازد.

چوب در حالت خام و قبل از سنباده‌ کشی و پرداخت، سطحی زبر و ساینده دارد و افراد دائماً آن‌ها را لمس می‌کنند. تماس مداوم سطح دست را خراش داده و باعث سایش پوست می‌شود. از طرف دیگر، بقیه مراحل توسط وسایل نوک‌ تیز مثل اره مویی، مغار، چکش، چاقو، رنده و اسکنه انجام می‌شود. تیغه این ابزارها نوک یا لبه بسیار تیزی دارند و احتمال اینکه به دست آسیب برسانند، بسیار بالا است.

راهکار برای حفظ ظرافت حین کار

درست است که استفاده از دستکش ضخیم می‌تواند آزادی کامل انگشتان را بگیرد، اما در عوض دست را از خطر بریدگی، خراش و سایش نجات می‌دهد. راهکار چیست؟ شما باید تا حد امکان در بخش‌های حساس از دستکش‌های نازک‌تر که راحتی بیشتری نسبت به‌ سایر مدل‌ها دارند، استفاده نمایید. حتی می‌توانید یک ترفند هوشمندانه بزنید: فقط دستی که بیشتر در معرض برخورد با تیغه است را بپوشانید و دست دیگر آزاد باشد تا کارهای ریز و ظریف را با دقت هر چه تمام‌تر انجام دهید.

3. تولید لوازم اساسی منزل (مبلمان و کابینت) در حفظ ایمنی با دستکش مناسب در صنایع چوبی

امروزه هر جای خانه را که نگاه کنید، حداقل یک یا چند نمونه از وسایل چوبی را دور و بر خود می‌بینید. سرویس خواب، وسایل نشیمن یا حتی کمدها و کابینت‌ها در طرح و رنگ‌های متنوع اما اغلب چوبی هستند. پس تولید کنندگان این نوع محصولات جزو مشاغل پرخطر و مهم به حساب می‌آیند.

بر اساس تحقیقات میدانی که انجام دادیم، متوجه شدیم در کارگاه‌های تولید مبلمان، سرویس خواب و کابینت‌ سازی، کارگران در بخش برش بیشترین آسیب را می‌بینند. علاوه بر آن، در مراحل نصب و مونتاژ قطعات و تبدیل آن‌ها به لوازم که اکثراً با میخکوب بادی کار می‌شود هم احتمال صدمه بالا است. احتیاط و دقت کامل در حین کار بسیار مهم است؛ یک لحظه غفلت کافیست که ابزار از دست در برود و باعث سوراخ‌ شدگی دست شود.

تجربه یک استادکار: برای چند کارگر در کارگاه‌های مختلف یک اتفاق مشابه افتاده بود. حین کار با بی‌احتیاطی که انجام دادند، دستشان بریده یا سوراخ شد. یکی از آن‌ها تعریف می‌کرد که از وقتی دستکش ضد برش معمولی تانگ وانگ را استفاده می‌کند، شدت آسیب‌های این‌ چنینی برایش خیلی کمتر شده است.

4. ایمنی در ساخت فرآورده‌های چوبی (MDF و نئوپان)

از دیگر صنایع پرکاربرد در سال‌های اخیر، تولید محصولات مهندسی شده مثل تخته چندلایی، ام‌ دی‌ اف (MDF)، نئوپان، تخته تراشه‌ای، کف‌ پوش، دیوار پوش و… است. این محصولات در جاهای مختلفی از جمله ساخت‌ و ساز، حمل‌ و نقل، دکوراسیون و حتی فعالیت‌های هنری مصرف می‌شوند. ابزار، دستگاه و موادی که برای ساخت این محصولات استفاده می‌شود، به نوعی خطر جدی برای دست‌ها به حساب می‌آید. در این صنعت نیز حتماً در محیط کار باید از پوشش مناسبی استفاده کرد.

• خطر در تولید نئوپان: در تولید نئوپان که از ضایعات چوبی استفاده می‌کنند، ممکن است بین آن‌ها ذرات فلزی یا قطعات تیزی وجود داشته باشد. در مرحله جابجایی یا تمیز کردن آن‌ها اگر بدون دستکش باشید، دستانتان شدیداً زخمی می‌شود. دستکش‌های نازک ضد برش مثل سری دو در این شرایط پوست شما را حفظ می‌کند.
• خطر در تخته چندلایی: برای ساخت تخته‌های چندلایی که چوب را به ورق‌های نازک تبدیل می‌کنند، دستگاه برش تهدیدی برای دست‌ها است. همچنین در بخشی که ورقه‌ها را به هم می‌چسبانند از چسب‌های شیمیایی استفاده می‌کنند؛ این مواد هم دست را در معرض آسیب پوستی قرار می‌دهد. در بخش اول دستکش‌های گیلان از نوع ضد برش و در مرحله دوم دستکش‌های استادکار از جنس نیتریل کارکنان را ایمن نگه می‌دارد.

نکات ایمنی هنگام نصب

ایمنی و حفاظت تنها شامل تولید نیست و هنگام نصب که با روش‌های مختلفی انجام می‌شود هم باید مراقب دست‌های خود باشید. وقتی می‌خواهید کف‌پوش یا دیوارپوش را نصب کنید، بعضاً لازم است که قسمتی از آن را ببرید تا کاملاً اندازه و فیکس شود. اگر دقت نکنید هر لحظه امکان دارد دست زخمی یا بریده شود.

یا زمانی که با پیچ و میخ آن را در جای خود نصب می‌کنید، با پوشیدن دستکش از برخورد و آسیب چکش، دریل یا پیچ‌ گوشتی جلوگیری کنید. گاهاً نیز چینش این کف‌ پوش‌ها با چسب انجام می‌شود. اگر دست‌های حساسی دارید یا نمی‌خواهید دستتان کثیف شود، بدون دستکش کار نکنید.

تولید دسته ابزار چوبی

در کارگاه‌های تولید دسته ابزار چوبی (مانند تولیدی دسته بیل و تبر) هم احتمال آسیب‌ دیدگی دست‌ها بالاست. چه وقتی که الوار را به قطعات کوچک تبدیل می‌کنید و چه مراحل نهایی مثل حمل و جابجایی، دست اولین عضو آسیب‌ پذیر بدن است. مجموعه ثقال مارکت که ده‌ها سال است در این زمینه فعالیت می‌کند، بعد از گذراندن حوادث مختلف، استفاده از دستکش را در اولویت قرار می‌دهد.

در هر مرحله‌ای که به برش و کار با ابزار تیز مربوط است، دستکش‌های ضد برش عضو جدا نشدنی کارگران هستند. در مراحلی که تماس با سطح چوب زیاد است مثل گرد کردن یا جابجایی، دستکش‌های نیتریل ضد سایش را می‌پوشند. ما با این مدیریت ایمنی توانستیم آسیب و حوادث را به حداقل برسانیم.

جدول مقایسه دستکش‌ها (جمع‌بندی)

جمع بندی مقاله حفظ ایمنی با دستکش مناسب در صنایع چوبی

صنایع چوبی دنیایی وسیع است که مشاغل زیادی را در بر می‌گیرد؛ از تولید وسایل و لوازم اساسی منزل گرفته تا ساخت ابزارآلات ضروری و حتی تولید لوازم تزئینی و دکوری یا سازهای موسیقی. فرقی ندارد که در کدام یک از این شغل‌ها فعالیت دارید؛ در محیط کارتان عوامل مختلفی هستند که ایمنی شما، به خصوص دستانتان را تهدید می‌کنند. با به کارگیری دستکش ایمنی مناسب جلوی این تهدید را بگیرید و ساعات کاری امن و پر آرامشی داشته باشید.