کاهش ضایعات با استفاده از تخته چندلا، موضوعی است که در این مقاله آن را با هم بررسی میکنیم.
یکی از دغدغههای افراد در کارگاه یا کارخانههایی که به نوعی با چوب سر و کار دارند، میزان ضایعات مواد اولیه است. هر میزان چوبی که در صنایع هدر میرود، هزینه ی تولید اضافه ای را بر دوش تولید کنندگان میگذارد. با توجه به این موضوع شما اگر در انتخاب متریال کمی دقت کنید، به این مشکل بر نمیخورید. تخته چندلایی روسی و تخته چند لایی ایرانی که متریالی پر کاربرد است، ساختار و قابلیتهای خاصی دارد که میتواند این مشکل را تا حد زیادی کم کند. امروزه بسیاری از صاحبان صنایع سراغ این متریال رفتهاند و در فعالیتهای مختلفی آن را استفاده میکنند.
بررسی علت کاهش ضایعات با استفاده از تخته چندلا
ساختار خاص و مقاومی دارد.
این مدل تختهها از لایههای نازک چوبی به دست میآید که آنها را به صورت ضربدری (افقی و عمودی) روی هم قرار میدهند. نتیجه چیست؟ در زمان برش یا مونتاژ، خبری از شکستگی یا ترک در آن نیست.
پس در مواردی که خود چوب یا متریالهای مشابه آن خیلی زود آسیب میبیند، این متریال جایگزین بهتری است. اگر از مواد اولیه درستی استفاده کنیم، ضایعات خیلی کمتر میشود. مثلاً اگر بخواهید قفسههایی را برای کتابخانه اتاقتان بسازید، بخش زیادی از چوب هنگام برش خرد و دور ریخته میشود. اما اگر از این متریال استفاده کنید، مشکل برطرف خواهد شد.
دوامش نسبت به چوب طبیعی بیشتر است.
در کارگاهها معمولاً بخش زیادی از ضایعات به دلیل شکستگی یا آسیب دیدگی چوب ایجاد میشود. اما این محصول مقاومت بیشتری در برابر آسیبهایی مثل ضربه، خمش و ترک خوردگی دارد. کارکنان حرفهای بر اساس نوع مصرفشان، متوجه شدهاند که میتوانند قطعات مختلف آن را برای مدت طولانیتری استفاده کنند. یعنی اگر بتوانند از الوار تنها یکبار برای ساخت وسیله ای بهره بگیرند، در مقابل پلی وود را دو یا سه بار در شکلهای مختلف مصرف میکنند.
اغلب تولید کنندگان برای کاهش ضایعات با استفاده از تخته چندلا هم این روش را به کار میگیرند تا کمتر با خسارت ناشی از شکستن چوب دست و پنجه نرم کنند. البته اگر بخواهند آن را در جایی به کار ببرند که فشار زیادی وارد نمیشود، مدلهای ایرانی را انتخاب میکنند.
از همه تکههای آن میتوان بهره برد.
یکی از مهمترین مزایای این تخته، قابلیت استفاده مجدد از قطعات زائد است؛ پس هیچ قسمتی از آن را دور نریزید!
این قطعات در بخشهای داخلی وسایل مثل طبقات کمد یا مبلمان، به عنوان قطعه ای تقویتی یا برای بستهبندی محصولات مورد استفاده قرار میگیرند.
برای مثال، در یک کارگاه ساخت مبل در تبریز، تکههای کوچک ۵×۵ سانتی برای ساخت پایههای داخلی قفسهها به کار بردند. با این کار پرتهای چوبی این کارگاه تقریبا صفر شد و هزینه مواد اولیه تا ۱۵٪ کاهش پیدا کند. چون قبل از آن مجبور بودند برای تقویت پایهها و نشیمنگاه الوار بزرگتر را برش دهند.
حتی طراحان داخلی و هنرمندان نیز از این تکهها برای ساخت دیوار کوب و تابلوهای تزئینی یا وسایل دکوراتیو بهره میبرند. یعنی کلا ضایعات حتی اگر در حجم و ابعاد خیلی کم هم باشند باز کاربرد دارند. اگر تازه کار هستید پیشنهاد میکنیم از این تختههای ریز برای تمرین بهره بگیرید تا در هزینههایتان هم صرفه جویی شود.
راهکارهای موثر در کاهش ضایعات با استفاده از تخته چندلا
کمک گرفتن از فناوری
شاید این سوال به ذهنتان بیاید که اصلا چطور میتوانیم از کوچک ترین قطعات هم دوباره استفاده کنیم؟ قطعاتی که در حالت عادی شاید اصلاً به درد نخورند یا اندازه خیلی کوچکی داشته باشند. اما استفاده از فناوریهای جدید طراحی قبل از انجام هر کاری این مشکل را حل میکند.
برای مثال نرم افزارهای مخصوص دستگاه CNC چوب مثل CAM و CAD در اینجا به کار میآیند. با این نرم افزار میتوانید تمام قطعات را شبیه سازی کرده و بهترین الگو را برای قطعات پرت انتخاب نمایید. یا اینکه آن را کنار هم قرار دهید و با اتصالشان به یکدیگر به صفحه بزرگتری تبدیل کنید. این ابزارها به ویژه در تولید محدود یا سفارشهای خاص اهمیت زیادی دارند، زیرا احتمال خطا و هدر رفت مواد اولیه را به حداقل میرسانند.
انتخاب محصول با کیفیت
برای کاهش ضایعات با استفاده از تخته چندلا، کیفیت این مدل فرآوردههای چوبی به خصوص نوع چسب و چگونگی لایهها، تاثیر مستقیم بر میزان ضایعات دارد. تختههای ضعیف معمولاً وسط کار با ایجاد فشار خیلی کم هم ترک میخورند و غیر قابل استفاده میشوند. اما محصول استاندارد هم مواد دور ریز را کم میکند و هم طول عمر محصول نهایی را بالا میبرد. در پروژههای ساختمانی از مدلهای با کیفیت مثل تخته چندلای روسی حتی بیشتر از ده بار هم استفاده میکنند.
بازیافت مداوم
همه تکههای پلی وود ارزشمند هستند و میتوانند مورد استفاده قرار گیرند. از این تکهها میتوان در ساخت انواع و اقسام وسیلههای چوبی مقاوم آن را به کار گرفت. پس علاوه بر کاهش هزینهها، اثرات زیست محیطی را نیز کاهش میدهد. این محصول از جنس چوب طبیعی مثل بریوزا یا صنوبر است و بازیافت آن راحت بوده و آسیب خیلی محدودتری بر منابع و جنگلها دارد. حتی اگر آن را در طبیعت رها کنید، خود به خود تجزیه میشود!
برای تولید این متریال حتما نیاز نیست که الوارهای بزرگ و سالم را به کار ببرید؛ حتی چوبهای چند بار استفاده شده و بازیافتی هم میتوانند مورد استفاده قرار گیرند. پس به جای اینکه درختان را برش دهید سایر نمونههای چوبی که آسیب کمتری بر طبیعت دارند را مصرف کنید. با این کار جنگلهای مناطقی که در حال انقراض هستند، در مرحله احیا قرار میگیرند. مثل جنگلهای مناطق شمالی ایران. همچنین برای تولید این محصول معمولاً انرژی کمتری مصرف میشود که به کاهش اثرات منفی بر زمین کمک میکند.
جمع بندی کاهش ضایعات با استفاده از تخته چندلا
تخته چندلا با همین ویژگیهای خاصش گزینه ای مناسب برای کسانی است که به تولید پایدار اهمیت میدهند. شما خودتان کدام یک از این روشها را امتحان کرده و به نتیجه رسیدهاید؟ به نظرتان با کمک این راهکارها در کارگاهها یا کارخانجات خود میتوانید مواد زائد را به حداقل برسانید؟ اگر میخواهید در هزینه هایتان صرفه جویی شود برای یک بار هم که شده حتما یکی از این روشها را امتحان کنید.
